Vlaanderen staat voor grote uitdagingen. De internationale onzekerheid, stijgende kosten en oplopende schulden zetten onze welvaart en de Vlaamse begroting onder druk. Dat vraagt om moeilijke, maar noodzakelijke keuzes. Voor cd&v is het duidelijk: we mogen de factuur niet doorschuiven naar de volgende generaties. Daarom kijken we niet naar deze begroting als boekhouders, maar als bouwmeesters, met de blik op de toekomst. Want ook in moeilijke tijden moeten we perspectief blijven bieden aan wie werkt, wie zorgt en wie verantwoordelijkheid neemt.
Lees onder de video mijn integrale tussenkomst in het Vlaams Parlement naar aanleiding van de Septemberverklaring.
Septemberverklaring: bouwen aan een sterker en weerbaarder Vlaanderen
Collega’s,
We leven in een onzekere wereld. En dat voelen we nu ook hier. De oorlogen van Poetin en Trump hebben onze Vlaamse welvaart hard getroffen. Meer nog: ze raken ook de Vlamingen. De prijzen schieten overal de lucht in, aan de pomp en in de winkelkar.
Door de combinatie van stijgende prijzen, oplopende rente en een slabakkende economie is de Vlaamse begroting in stormweer beland. De voorbije jaren was de schuld ook in Vlaanderen al hoog opgelopen. Het is daarom onze plicht om het tekort zo snel mogelijk weg te werken.
Het gat in de begroting is de grootste factuur die boven de hoofden van onze gezinnen hangt. De tijd van gratis lenen is immers voorbij. De rentesneeuwbal is al aan het rollen. Op amper één jaar tijd zijn de rentekosten gestegen met maar liefst 300 miljoen euro.
Dat geld gaat naar de banken en het buitenland, en niet naar onze gezinnen, zorg of onderwijs. De begrotingsfactuur gewoon doorschuiven naar onze kinderen is dan ook absoluut géén optie.
Moeilijke keuzes om gezinnen en werkende mensen te beschermen
De begroting opnieuw op orde brengen vereist moeilijke keuzes. Vandaag past dan ook alleen maar bescheidenheid. We beseffen ten volle dat de mensen deze maatregelen voelen.
Net daarom is het onze collectieve verantwoordelijkheid om in de eerste plaats naar de overheid zelf te kijken. Elke uitgave hebben we kritisch tegen het licht gehouden. Om gezinnen en werkende mensen maximaal te vrijwaren, gebeurt de grootste sanering bij de overheid zelf en bij de subsidies.
Zuinigheid is onze grootste opbrengst.
Deze sanering is ook nodig om te kunnen blijven investeren. Wie werk en gezin combineert, heeft in de eerste plaats nood aan een plek in de kinderopvang. We blijven daarom investeren in nieuwe en betaalbare kinderopvangplaatsen.
Jaarlijks investeren we ook 5 miljard euro in het Groeipakket. De kinderbijslag is en blijft geïndexeerd. Daar hebben we als cd&v voor gestreden en daar wordt ook niet aan geraakt.
We willen dat werken loont en dat de lasten op arbeid niet stijgen, maar dalen. Eén miljoen Vlamingen zullen opnieuw de jobbonus ontvangen. Er komen geen extra lasten op de waterfactuur.
We vergeten ook de zorg voor de meest kwetsbaren niet. Het budget voor het leerlingenvervoer van kinderen met een beperking blijft intact. Er komen middelen vrij voor een sociaal akkoord voor het personeel in de zorg en bij sociale verenigingen. Bovendien komen er extra plaatsen en personeel bij in de woonzorgcentra.
Drie grote hervormingen voor een sterker Vlaanderen
Collega’s,
Voor cd&v is deze Septemberverklaring meer dan een boekhouding op orde. Het is ook het startschot voor hervormingen die geen geld kosten, maar wel groei opleveren.
Als je aan ondernemers vraagt wat ze van de overheid verwachten, dan vragen ze niet om meer subsidies, maar om minder regels en minder administratie. Er is nood aan zuurstof en ruimte voor iedereen die onderneemt en verantwoordelijkheid neemt in Vlaanderen.
Daarom geven we als cd&v prioriteit aan drie belangrijke hervormingen.
1. Een efficiëntere en toegankelijke overheid
Vooreerst hervormen we de overheidswerking zelf. De Vlaamse administratie mag geen rigide ‘keizer-koster’ zijn.
Daarom komt er nu een grote efficiëntieoefening. Die zullen we realiseren in overleg met het personeel en de leidend ambtenaren.
Om meer te doen met minder, zetten we artificiële intelligentie in. Maar we aanvaarden niet dat wie digitaal niet mee is, wordt uitgesloten. Daarom moet elk agentschap fysiek bereikbaar blijven voor élke burger.
2. Snellere vergunningen voor woningen, scholen, industrie en landbouw
De tweede grote hervorming betreft de vergunningverlening. Vele jaren lang is erover gedebatteerd, maar nu wordt de vergunningenrevolutie ook daadwerkelijk uitgevoerd.
Het kan niet langer dat één enkele omwonende een project jarenlang kan stilleggen. Om woningen betaalbaar te houden, zijn vergunningen nodig voor nieuwe woningen. Om scholen te bouwen en waterwerken uit te voeren, zijn vergunningen nodig. Ook onze industrie heeft vergunningen nodig om competitiever en duurzamer te worden.
Stilstand is een luxe die we ons niet kunnen veroorloven in een wereld die razendsnel verandert. Europa moet op eigen benen staan.
Ook onze landbouw vormt daarbij een strategische sector die rechtszekerheid verdient. Wat we zelf produceren, is daarenboven duurzamer dan wat we moeten importeren.
3. Een toekomstgericht ruimtelijk beleid
De derde grote hervorming betreft de ruimtelijke ordening. Al dertig jaar wordt er gesproken over een opvolger voor het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. Het nieuwe Beleidsplan Ruimte Vlaanderen is nu een feit.
We verzoenen natuur, landbouw en industrie op de zakdoek die Vlaanderen groot is. We creëren 30.000 hectare bijkomende open ruimte en 15.000 hectare wordt onthard.
De hittegolf van deze zomer heeft niemand onberoerd gelaten. Daarom investeren we een half miljard euro in waterweerbaarheid, via de Blue Deal. En daar gaat geen enkele euro van af!
Ook de weersverzekering voor landbouwers wordt versterkt. Zo zorgen we voor meer waterzekerheid in droge periodes en maken we onze leefomgeving groener en koeler.
Blijven investeren in kwaliteitsvol onderwijs
Collega’s,
Ook in het onderwijs blijven de investeringen doorgaan. Als cd&v staan we achter al onze leerkrachten.
We hebben mee gewaakt over de middelen voor het lerarenloopbaanpact. Voor ons is dat de belangrijkste stap naar een verbetering van de kwaliteit van het onderwijs.
Onderwijs moet ook meer zijn dan een springplank naar de arbeidsmarkt. Een samenleving waarin we jongeren alleen nog leren wat uitgedrukt kan worden in geld, is misschien efficiënt, maar niet rijk aan wijsheid.
Kennis, algemene vorming én zingeving zijn essentieel om onze jongeren weerbaar te maken in een wereld vol desinformatie en radicalisering.
Voor cd&v is de vrijheid van onderwijs daarom géén vodje papier.
Een hechtere samenleving en sterke lokale gemeenschappen
Collega’s,
We willen niet enkel onze economie, maar ook onze samenleving weerbaarder en hechter maken.
In tijden van verruwing is nabijheid tussen mensen belangrijker dan ooit. Onze dorpen zijn bij uitstek plekken voor ontmoeting en lokale verbondenheid. Daarom komen er met ons géén verplichte fusies.
We beseffen dat er van de lokale overheden een grote inspanning wordt gevraagd. Wie al het meeste krijgt, zal ook de grootste bijdrage leveren. Dat is niet meer dan billijk.
Een samenleving hangt aaneen op basis van gedeelde waarden, normen en taal. Een goede kennis van het Nederlands is niet vrijblijvend. Iedereen wordt geacht een gesprek te kunnen voeren met zijn buren, collega’s en andere ouders, in het Nederlands.
Een sterk Vlaanderen binnen een verenigd Europa
Tot slot wordt de internationale rechtsorde, die decennialang onze vrede en veiligheid garandeerde, vandaag onder vuur genomen door autoritaire presidenten als Poetin en Trump. Die hebben trouwens ook in dit parlement supporters.
Op het internationale toneel zullen we als Europa pas gehoord worden als we met één stem spreken.
Een sterk Vlaanderen kan niet zonder een verenigd Europa!
Geen boekhouding, maar bouwen aan de toekomst
Collega’s,
Voor cd&v is deze Septemberverklaring meer dan een zwarte nul. Het is ook het startschot voor hervormingen die nieuwe groei moeten brengen.
We hebben daarom niet naar deze begroting gekeken als een boekhouder, maar als een bouwmeester, met de blik op de toekomst.
Want we leven in een wereld vol wolfijzers en schietgeweren. We moeten de mensen beschermen, maar hen ook weerbaar maken.
We mogen de toekomst niet aan extremisten laten. Daarom pakken we de problemen aan, ook in moeilijke tijden. Met deze Septemberverklaring willen we opnieuw perspectief bieden.
Voor wie werkt, voor wie zorgt en voor wie verantwoordelijkheid neemt.
Ik dank u.