De stille opstand van de redelijken tegen het populisme

Na de Brexit en Trump kondigde de ene na de andere opiniemaker aan dat de tsunami van het populisme dit jaar over het Europese continent zou rollen. De ontevreden kiezers zouden zich ook in Europa mobiliseren en – tegen alle peilingen in – zou de EU als een ‘domino’-spel uit elkaar vallen. Het omgekeerde blijkt nu waar! De belangrijkste reden om voor Macron te stemmen, bleek zelfs zijn steun voor de EU. In heel Europa waren het niet de misnoegden die zich mobiliseerden, maar wel alle redelijke burgers die vastbesloten zijn hun leven niet van de rails te laten lopen door een populistische revolutie. Het zijn die redelijke burgers die over heel Europa een ‘stille opstand’ ontketenen tegen het populisme. Eind vorig jaar al haalde de gematigde Oostenrijkse presidentskandidaat Van Der Bellen in de tweede ronde 200.000 stemmen meer dan in de eerste ronde, terwijl de extreemrechtse kandidaat Hofer 80.000 stemmen achteruit ging. In Nederland zakte Geert Wilders in amper drie maand tijd in de peilingen – die correct bleken te zijn – van 20% naar amper 13% bij de verkiezingen. En in Frankrijk zakte Le Pen de laatste maanden van 27% naar 21% in de eerste ronde. In de tweede ronde haalde ze gisteren 34%, de helft van haar politieke tegenbeeld Macron. De kiezers van Macron bleken ook meer vastbesloten over hun keuze dan die van Le Pen. Een derde van de Fransen die een stem uitbrengt voor een populistische kandidaat blijft evenwel een erg hoog aantal. Maar als Le Pen de verkiezingen niet kan winnen nadat Frankrijk getroffen werd door één van de meest vreselijke terroristische aanslagen in haar geschiedenis, na de grootste migratie- en economische crisis sinds 1945 en tegen een 39-jarige kandidaat wiens partij een jaar geleden nog niet eens bestond, wanneer dan wel? Ook in Duitsland is de antipode van het populisme – Angela Merkel – intussen aan een stevige opmars bezig in de peilingen (35%) terwijl het extreemrechtse AfD de kaap van de 10% niet haalt. De redelijkheid onder de Europese burgers blijkt veel steviger verankerd dan sommigen ons wilden doen geloven.

Het populisme is niet ‘mainstream’ geworden

Is daarmee de strijd tegen het populisme gestreden? Helemaal niet. Een deel van het populistische programma is wel degelijk binnengesijpeld in het discours van sommige gematigde politici. Maar het populisme is zeker niet ‘mainstream’ geworden, zoals sommigen ons vandaag opnieuw willen doen geloven. Heel wat Europeanen hebben gezien hoe de brexit en Trump de VS en het VK in een impasse doen verzeilen en hebben besloten dat dit niet de toekomst is waarin ook zij morgen wakker willen worden. Maar de mobilisatie van de redelijke burgers is ook te danken aan de standvastigheid van leiders zoals Macron, die geen duimbreed toegaven in de verdediging van de fundamenten van de Europese rechtsstaat, tegen diegenen in die verkondigden dat ‘we begrip moeten hebben voor de standpunten van Trump en de brexiteers’. Dat is trouwens iets heel anders dan begrip hebben voor de problemen waar hun kiezers mee kampen. Die problemen zijn ook veel breder zijn dan enkel migratie, maar gaan ook over werkloosheid, pensioenen en vereenzaming. Het probleem is niet dat er vandaag een taboe rust op bepaalde wantoestanden, wel dat de oplossingen overstemd worden door alle politieke geraas of door haatberichten op sociale media.

Delivery time

Bovenal verwachten deze redelijke burgers van hun leiders nu resultaten. Die zijn al deels voelbaar. De eurozone kende de laatste maanden een sterkere economische groei dan de VS. Nog iets wat niemand een jaar geleden durfde voorspellen! Maar de burgers verwachten meer dan een sterke economie. De welvaart moet ten goede komen van de brede middenklasse. Achtergestelden moeten nieuwe kansen krijgen om zich op te werken tot die middenklasse. En terroristen mogen nergens nog veilig zijn. It’s delivery time. Over vijf jaar moeten de burgers in Frankrijk en in de EU hun leven er tastbaar op vooruit zien gaan, zoniet zal de nederlaag van de populisten vandaag enkel aanleiding geven tot de opstanding van nieuwe populisten.

Opinie verschenen in De Morgen.

 

1 reacties On De stille opstand van de redelijken tegen het populisme

  • Ik deel met veel plezier uw visie. Het is inderdaad de redelijkheid die terug terrein wint.
    Dat is echter niet genoeg de nieuwe generatie politici moeten ook duurzame resultaten boeken die de man en de vrouw aan de lijve ondervinden.
    Enkel dan zullen ze loon naar werken krijgen.
    Dat populisme op de terugweg is zien we op vele plaatsen. Er mag echter geen gat ontstaan waar waar andere figuren Inspringen die ons ook niet vooruit helpen.

Laat een reactie achter:

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd.

Site Footer