Shanghai Clash (Column Knack)

Waarom zijn Chinezen zo tenger? Ze proppen zich niet vol met fast food. Ze ‘grazen’ de hele dag door, in kleine hapjes.

Dat past in de Chinese traditie van mate en zelfbeheersing, evenwicht en harmonie. Sinds Deng in ’79 de handelsgrenzen open gooide, meed de communistische partij elke revolutie als de pest. ‘Elke reis van duizend mijl begint met een kleine stap’. In duizenden kleine stapjes – haast al grazend – groeide de Chinese economie jaarlijks gemiddeld 9%, dertig jaar lang.

De ster van dit rode mirakel is de economische hoofdstad Shanghai. Sinds deze week is Shanghai gaststad van de Wereldtentoonstelling. Het wordt de grootste, duurste en drukst bezochte Wereldexpo ooit. Same, same, but bigger.

En toch is de slogan van de Wereldexpo niet bigger, maar wel better. ‘Better city, better life’, klinkt het voluit. In deze slogan schuilt het nieuwe beleid van de communistische partij. China staat voor een even grote omwenteling als in ‘79.

De vergrijzing dreigt uit te draaien op een humanitaire tragedie in slow motion. En niet alleen door het een-kind beleid. Haar pensioenstelsel bestaat voor 80% uit kapitalisatie, eigen spaargeld dus. Daarom is de Chinese spaarquote zo hoog. Als China wil blijven groeien, moet het minder sparen en meer zelf consumeren. Dat kan enkel als uit het niets een pensioenstelsel te voorschijn wordt getoverd voor de 700 miljoen boeren die geen enkele publieke voorziening voor hun oude dag genieten.

China is sterk in het bouwen van muren. Maar door de smog wil de aangeplante ‘groene’ muur’ rond Peking geen wortel schieten. Zo rukt de Gobi woestijn elk jaar 2 km verder op richting de stad. De smog bezoedelt ook de oogst op het platteland. Door deze ongezonde voeding en lucht stijgt het ziekteverzuim. Men schat de kost van de groene en witte tragedie in fast motion op 10% van het bnp.

De Chinezen lijden daarenboven aan een acute hersenkwaal, braindrain. Tussen ‘78 en ‘06 studeerden 1 miljoen Chinezen in het buitenland. Slechts 250.000 van hen keerden terug. Nochtans wacht hen thuis een vet salaris. Maar in vergelijking met het Westen ligt de levenskwaliteit in China veel te laag. Zolang China haar knapste koppen niet kan behouden, is Chinese high tech noch high, noch Chinees.

China kan haar huidig groeiritme dus enkel aanhouden door radicaal het roer om te gooien. Daarom lanceerde de communistische partij een stappenplan voor betere pensioenen, onderwijs, klimaat en levenskwaliteit. In duizend kleine stappen naar een meer ‘harmonieuze’ samenleving.

Westerse landen maken de omgekeerde beweging. De astronomische begrotingstekorten verplichten overheden om te snoeien in overtollige publieke voorzieningen. Zo groeien de samenlevingsmodellen van China en het Westen eigenlijk niet uit elkaar, maar naar elkaar toe. Richting een evenwichtig sociaal gecorrigeerde vrije markt.

Dankzij de Expo wil Shanghai niet alleen de economische (bigger), maar ook de sociale, groene, witte en mentale hoofdstad van China worden (better). Ten nadele van de politieke hoofdstad, de betonwoestijn Peking.

30 jaar lang heeft China haar binnenlandse problemen kunnen ‘exporteren’. De stijgende loon-, grondstof- en energiekosten zal de low tech export afremmen. De komende 30 jaar zal China zich minder met de wereld bezig houden, en meer met zichzelf.

Het evenwicht dat China nu zoekt tussen economie en harmonie zal mee de samenlevingsmodellen over heel de wereld bepalen. Ik vrees niet zozeer een socio-economische ‘race to the bottom’.

Ik vrees vooral een politieke (en ecologische) race to the bottom. China is geen parlementaire democratie. En toch daagt het de democratiën uit op hun eigen terrein, de uitbouw van een evenwichtig samenlevingsmodel. Daarom lopen de spanningen ook zo hoog op tussen China en haar succesvolle buur India, de grootste democratie ter wereld.

Veeleer dan de clash tussen culturen en beschavingen, is deze politieke confrontatie de echte clash van deze eeuw. Welk politiek model is de beste garantie voor een hoge levenskwaliteit tegen een leefbare prijs? Daarover gaat de Wereldexpo in Shanghai.

1 reacties On Shanghai Clash (Column Knack)

  • Interessant sluitstuk. Vooral omdat de Belg bijna geen vertouwen meer heeft in de politici, zij die de democratie moeten smeren. In 2009 daalde het vertrouwen in de bestuurders van 27 tot 20 procent.

    Het antwoord op jouw vraag is directe democratie. Echte democratie en geen particratie waarbij je als burger alleen maar gewicht kan geven aan een overaanbod aan partijen waarbij het gros van de politici zich verbergen (in het belang van de partij/de carriere) achter zij die oneliners proberen scoren, de essentiele vragen ontwijken of zij die minder integere bedoelingen hebben.

    Directe democratie is de garantie voor een zo hoog mogelijke levenskwaliteit tegen de beste prijs. Laat de mensen rechtstreeks beslissen wat er moet gebeuren.

    In Duitsland zijn ze sinds enkele jaren bezig met direct democratische projecten. Burgers via referenda laten beslissen of de gemeente moet investeren in bv. een zwembad. Met de jaren nemen er ook steeds meer Duitsers deel aan die referenda.

    Het kan, iemand moet gewoon het startschot geven.

Laat een reactie achter:

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd.

Site Footer