Populaire besparingen

De Heilige Graal waar elke Westerse regering vandaag naar op zoek is, zijn populaire besparingen. Maar kan het? Iets wegnemen en er nog voor beloond worden ook? Het lijkt onmogelijk. Een ijdele poging om het ‘onverzoenbare te verzoenen’? En toch, de ervaring in eigen land of in het buitenland leert ons dat het wél kan. En sinds kort is er ook wetenschappelijk onderzoek dat dit bevestigt.

Een recente Amerikaanse studie analyseerde de verkiezingsresultaten na een aanzienlijke besparingsronde (min. -1,5% besparing op het lopend tekort) in 19 welvarende landen tussen 1975 en 2008. Wat blijkt? Regeringen die een zware besparing doorvoeren, halen gemiddeld eenzelfde score bij de eerstvolgende verkiezingen als regeringen die dit niet doen. Hetzelfde patroon tekent zich af als enkel de 5 zwaarste besparingsregeringen in rekening worden gebracht. Zelfs een loodzware inlevering kan dus op applaus rekenen van de bevolking.

België staat op de vooravond van een nooit geziene inleveringsoperatie voor een bedrag van 17 miljard euro. Ter vergelijking, de sanering die de regering Dehaene doorvoerde begin jaren negentig bedroeg nog niet de helft …  bij de verkiezingen van ’95 hield die regering netjes stand op 27%.

Maar is de federale regeringsvorming met 7 partijen niet al te complex geworden om een besparing van dergelijke omvang door te voeren? Wel, uit datzelfde onderzoek blijkt dat coalitieregeringen even grote besparingen doorvoeren, even lang in het zadel blijven en even goed scoren bij de eerstvolgende verkiezingen als één-partij-regeringen.

Toch zijn er wel een aantal voorwaarden voor een populaire besparing:

1. Uit het  onderzoek blijkt ook dat regeringen die meer belang hechtten aan het terugdringen van de overheidsuitgaven dan aan het verhogen van de inkomsten (belastingen) in slechts 20% van de gevallen van de macht verdreven werden bij de eerstvolgende verkiezingen. Paradoxaal genoeg bedraagt dit cijfer voor regeringen die meer belang hechtten aan belastingverhogingen dan een uitgavenverminderingen … 56%;

2. Ik voeg zelf enkele voorwaarden toe:

  • Snij in het vet, maar niet in de spieren van de toekomstige economisch groei, zoals innovatie, onderzoek en onderwijs;
  • Besparingen en hervormingen werpen pas na enkele jaren hun vruchten af. Een grote besparingsronde kan dus enkel aan het begin van de legislatuur, waarna die regering best ook de rit helemaal uit doet. Vandaar ook mijn voorstel tot het invoeren van een verkiezingssalvo;
  • En vooral, doe na de verkiezingen niet het omgekeerde van wat je voor de verkiezingen beloofd hebt. Vraag dat maar aan Schröder en Zapatero …

Laat een reactie achter:

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd.

Site Footer