Jongeren aller partijen, verenigt u …

Opiniestuk met Vlaams volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne verschenen in De Morgen van 25 juli 2013.

“Vorige week loste de Vergrijzingscommissie – opnieuw! – haar jaarlijks waarschuwingssalvo over de kost van wat eigenlijk een feest zou moeten zijn: de vergrijzing. Het probleem is ondertussen genoegzaam gekend. De oplossingen ook. Waar wachten we op? Wel, het echte probleem is de politieke besluitvorming, die onvoldoende tot echte maatregelen leidt.

Nochtans is de vergijzingskost vorig jaar voor het eerst niet gestegen, dankzij de recente pensioenhervorming. Het effect – 0,4% BBP – mag evenwel niet overschat worden. Het  verandert niets aan de nuchtere vaststelling dat als er niet verandert, België tegen 2060 nog steeds zal bezwijken onder de de last van de vergrijzing. En laten we niet vergeten dat deze pensioenhervorming tot stand kwam onder druk van omstandigheden die we best nooit meer meemaken: een rente op de overheidsschuld van 6% na twee jaar immobilisme.

Als we naar eerdere pogingen kijken om het pensioenstelsel te hervormen, zijn we snel rond. In 2005 lanceerde de toenmalige regering het Generatiepact, dat een impact van slechts X% op de vergrijzingskost. En zelfs die hervorming werd door de sociale partners verworpen.

Om de een inspanning van ongeveer 6% tegen 2060 mogelijk te maken, zullen we dus uit een ander vaatje moeten tappen dan een onderhandelingsronde tussen regering en sociale partners om de zo veel jaar. Tegen dat de een pensioenhervorming uitgevoerd is, is ze reeds ingehaald door de stijgende levensverwachting. Zo boeren we achteruit in plaats van vooruit! Wist u dat de pensioenleeftijd in de scandinavische landen vandaag reeds op 70 jaar ligt?

Er is maar één weg uit de hervormingsimpasse waar ons pensioenstelsel zich in bevindt, en dat is een koppeling van alle pensioenleeftijden en loopbaanduur aan de levensverwachting. Gedaan met tijdrovende onderhandelingen! De hervorming van de pensioenleeftijd verloopt geheel automatisch.

Om ook de sociale gevolgen van langer werken op te vangen, kiezen we voor een koppeling aan de ‘gezonde‘ levensverwachting. Mensen hoeven slechts langer te werken in de mate dat ze hier ook fysiek toe in staat zijn. Zo zijn uitgaven voor gezondheidszorg niet langer louter een kost, maar wel een investering in gezond langer werken!

Tot slot moeten we van deze hervorming gebruik maken om ook de verschillen tussen werknemers, ambtenaren, zelfstandigen en de bijzondere regimes weg te werken. Net zoals voor de opzegtermijnen bij arbeiders en bedienden worden de verworvenheden uit het verleden ‘vastgeklikt’ en geldt de nieuwe regeling enkel voor de toekomst, maar geldt voor iedereen eenzelfde verhouding tussen bijdrage en uitkering.

Maar ook de invoering van de koppeling aan de levensverwachting vereist natuurlijk een politieke besluitvorming. Hoe realiseer je deze omwenteling? Wel, het is onze overtuiging dat de komende maanden zich een ‘window of political opportunity’ die we niet mogen laten liggen.

Voor de verkiezingen houden verschillende partijen een congres. Als alle jongeren nu eens een amendement indienen om de pensioenen te koppelen aan de gezonde levensverwachting? Wij slaagden er alvast in een dergelijk amendement door verschillende provincies te doen aanvaarden en hebben goed hoop dat we ook het nationaal congres in november zullen kunnen overtuigen.

Een goedkeuring door het congres vormt de perfecte aanloop naar een opname in de verkiezingsprogramma’s in het voorjaar van 2014. Tot slot kan de regeringsvorming dienen als hefboom om de koppeling van de pensioenleeftijd al in een volgend regeerakkoord te verankeren. Onmogelijk, denkt u? Wij zijn er van overtuigd dat het kan. Denemarken, Italië en Frankrijk gingen ons reeds voor. Waarom zou het dan niet in België kunnen? Het eenheidsstatuut en de spiltsing van BHV waar zogezegd ook ‘onmogelijk’ …

Zweden realiseerde een ingrijpende pensioenhervorming door alle partijen te verzamelen in een ‘pensioenconferentie’. Zo had geen enkele partij oppositie te vrezen en overstegen ze het eigen partijbelang ten voordele van het belang van alle generaties Zweden. Dit kan ook bij ons. De komende maanden zijn cruciaal. Jongeren aller partijen, verenigt u …”

Verduidelijking:

Voor alle duidelijkheid: we stellen niet voor om de pensioenleeftijd op 70 te brengen. Wel stellen we
voor om de 2 voorwaarden om op pensioen te gaan (loopbaanjaren en leeftijd) te koppelen aan de
gezonde levensverwachting.
Toen het pensioensysteem oorspronkelijk werd opgestart was de gemiddelde levensverwachting niet
hoger dan 65 jaar. Tegen 2040 worden we gemiddeld ongeveer 88 jaar, waar we nu gemiddeld 80
jaar worden. In Tsjechië bijvoorbeeld wordt de pensioenleeftijd per extra te verwachten levensjaar
met 2 maand opgetrokken. Als we dit zo zouden doen, komen we rond 2040 aan 67 jaar als
pensioenleeftijd.
Als we de pensioenen voor alle generaties betaalbaar willen houden, hebben we geen andere keuze
dan het pensioenstelsel grondig te hervormen. Het voorstel is dan ook een manier om ook voor onze
kinderen en kleinkinderen de pensioenen te garanderen. Bovendien kunnen we zo ook ons
bestaande systeem, met ziekte-uitkering, met uitzonderingen voor zware beroepen, enz. behouden.
Dit verhaal is een ‘en-en’-verhaal. We moeten er alles aan doen om de economie te ondersteunen,
jongeren kansen te geven en het aantrekkelijk maken voor oudere werknemers om te blijven
werken. Op korte termijn moeten we vooral focussen op het verhogen van de duur van de loopbaan.
Het voorstel komt aan bod op het Innesto-congres in november. Altijd welkom om mee te
debatteren.

Dit amendement – op aanvulling van onze congresteksten waarover CD&V-leden in november 2013 nog moeten stemmen – is niet bedoeld om de pensioenleeftijd te verhogen tot 70. Wel is het de bedoeling de pensioenleeftijd (en loopbaan) te koppelen aan de levensverwachting, maar natuurlijk ook met aandacht voor bijvoorbeeld zware beroepen. Een concreet voorbeeld uit Tsjechië: de pensioenleeftijd stijgt met twee maand per extra jaar levensverwachting.

Laten we niet vergeten dat de huidige pensioenleeftijd van 65 jaar oorspronkelijk werd uitgedacht toen de levensverwachting 65 jaar bedroeg. Vandaag is de levensverwachting gestegen tot boven de 80. De effectieve leeftijd waarop we gemiddeld op pensioen gaan is evenwel gedaald tot 59 jaar. Door in ons voorstel vooral rekening te houden met de stijging van het aantal levensjaren dat we in goede gezondheid verkeren, voeren we een bijkomende sociale correctie in.

Tot het congres van november anders zou beslissen, focust CD&V voor wat de berekening van het pensioen betreft op de loopbaanjaren. Op de korte termijn moeten we vooral focussen op het verhogen van de duur van de loopbaan en de vervroegde pensionering. Als we de pensioenen voor alle generaties betaalbaar willen houden, hebben we geen andere keuze dan het pensioenstelsel grondig te hervormen.

Laat een reactie achter:

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd.

Site Footer