Speech Heropening St.-Leonarduskerk Zoutleeuw

Op vrijdag 1 april 2016 mocht ik als gastspreker spreken op de feestelijke heropening van de Leeuwse St.-Leonarduskerk in Zouleeuw.

Dit gebouw is veel meer dan een architecturaal kunstwerk.

Het is meer dan een plaats van gebed.

Het is ook een plaats vol herinneringen.

Voor de gelovigen, maar ook voor alle mensen van de ‘stad’ Zoutleeuw.

En ja, zoutleeuw is misschien klein,

maar het is wel degelijk een ‘stad’, en geen zoveelste gemeente.

In de vorige eeuw werd haar de titel ‘stad’ ontnomen,

Maar in 1985 werd dat onrecht terug rechtgezet.

Sindsdien draagt Zoutleeuw opnieuw de titel ‘stad’. En terecht!

Deze kerk, maar ook de pastorie en het stadhuis zijn daarvan het beste bewijs.

Aan dit prachtige erfgoed hebben de inwoners van Zoutleeuw en al haar bezoekers elk wel hun eigen herinnering.

Door hier op het plein voor de kerk voor het eerst met de fiets te leren rijden.

Door in de schaduw van de toren hun eerste lief te kussen.

Door hier samen te komen voor de mis.

Door hier hun geliefde ten huwelijk te vragen.

Door hier hun dierbaren te begraven.

Elk van die herinneringen en gebeurtenissen gaven mee betekenis aan deze kerk.

Het is daarom meer dan een huis van God,

Nog meer dan een icoon van de gotische bouwkunst.

De Sint-Leonarduskerk is mettertijd een ‘monument’ geworden,

in de ware betekenis. Vol betekenis.

Doorheen de eeuwen voegden de mensen van Zoutleeuw er elk hun eigen laag aan betekenis aan toe.

Beste vrienden,

Het is net die herinneringen en betekenissen die ons erfgoed haar onschatbare en onvervangbare waarde verlenen.

Het is net daarom dat we zo veel belang aan hechten aan ons erfgoed.

Daarom ook investeert Vlaanderen elk jaar maar liefst 70 miljoen euro in het onderhoud van haar erfgoed,

een deeltje daarvan ging naar de renovatie van deze kerk.

Als u het mij vraagt, goed besteed.

Bijna de helft van het Vlaamse budget voor erfgoed gaat trouwens naar ‘religieus’ erfgoed.

Een schrijver waarvan de naam mij nu ontsnapt, noemde de talloze kerktorens in Vlaanderen ooit zelfs ‘de pinnen waarmee Vlaanderen aan het hemelgewelf is vastgehecht.’

Het onderhoud van onze kerken is belangrijk.

Want het zijn huizen vol betekenis.

Niet alleen voor de gelovigen.

Maar voor alle omwonenden.

Want ze zijn niet alleen het hart van de parochie.

Maar ook het centrum van de stad.

Beste vrienden,

Mensen hebben altijd al aan hun omgeving betekenis meegegeven.

In onze streek gebeurde dat vaak door het optrekken van bouwwerken.

Maar van in het begin van de mensheid gaven mensen uitdrukking aan hun emoties en overtuigingen

Niet alleen in woorden, maar ook in grotschilderingen, beelden en gebouwen.

We willen uitdrukking geven aan datgene waar we belang aan hechten,

in onze omgeving, en in ons leven.

Aan de waarden waar we ons rond kunnen verenigen.

Zonder de kracht van zulke gedeelde waarden zouden bouwwerken zoals deze kerk nooit de tand des tijds hebben kunnen doorstaan.

De opdrachtgevers voor de bouw van de Sint-Leonarduskerk waren de paters van de abdij van Vlierbeek.

– waar trowens mijn zoon Andreas nog gedoopt is –

Zo wilden de paters toen uitdrukking geven aan hun geloof en hun christelijke waarden.

Toen ze in de 12e eeuw het startschot gaven,

wisten ze al op voorhand dat ze de receptie voor de ‘definitieve oplevering

niet zelf zouden meemaken.

In tegenstelling tot wijzelf zodadelijk. Maak u geen zorgen.

De voltooiingsceremonie was iets voor een volgende generatie.

De volledige bouw van de Sint-Leonarduskerk zou uiteindelijk maar liefst drie eeuwen in beslag nemen.

Denken en werken op zulke lange termijn,

Dat kunnen we ons vandaag niet meer inbeelden.

Nu moet alles zo snel mogelijk klaar zijn.

Exact volgens de plannen zoals bepaald in de bouwvergunning.

Desnoods in prefab.

Bij de bouw van een kerk of een kathedraal werden ook plannen opgesteld.

Maar omdat de bouw zo lang duurde.

Paste elke nieuwe architect de plannen opnieuw aan.

Vandaag zouden we dat ‘verspilling’ noemen.

De Franse architect Le Corbusier dacht dat zijn plannen pas echt ‘tijdloos’ zouden zijn.

Vandaag stellen we vast dat de rechtlijnige wijken en gebouwen die hij uittekende, de banlieues zijn geworden van Parijs.

Het mooiste bouwwerk van Parijs, is daarentegen nog atlijd de Notre Dame.

Er werd maar liefst drie eeuwen aan gebouwd, net zoals aan deze kerk.

De steenhouwers eerden met hun werk niet alleen hun geloof en hun stad

door de pracht van het gebouw,

maar ook door hun toewijding.

Zo gaven ze het gebouw ook een ziel.

En werd het een écht monument.

Het waren niet enkel de architecten,

maar wel de hele gemeenschap rond de kerk die haar haar uiteindelijke vorm gaven.

Elke generatie voegde er zijn eigen herinnering en betekenis aan toe.

Generatie, na generatie.

Eeuw na eeuw.

Bijna een millenium lang.

De mensen veranderden,

De tijden veranderden,

maar de waarden die er aan ten grondslag lagen bleven onveranderd dezelfde.

Die waarden zijn onze christelijke en tegenwoordig ook Europese waarden

Die waarden staan trouwens open voor allen,

van welke geloofsovertuiging ze ook zijn.

Ik noem enkele van deze Europees-christelijke waarden:

Samenhorigheid;

Persoonlijke verantwoordelijkheid;

De waardigheid van elke mens. Ieder van ons staat immers ‘in de palm van Gods hand’;

En vooral: vrede.

Beste vrienden,

Vooral die laatste waarde – vrede – werd vorige week op de proef gesteld.

In Zaventem en Brussel pleegden extremisten aanslagen tegen de menselijkheid.

Tegen onze waarden.

Tegen datgene waarrond wij verenigd zijn.

Maar onze waarden zullen sterker zijn dan zij.

Ook deze bedreiging zullen wij overwinnen.

Net zoals deze kerk doorheen de eeuwen alle mogelijke conflicten heeft doorstaan, van de beeldenstorm tot de wereldoorlogen.

Niet omdat haar muren zo dik zijn

Maar omdat de gemeenschap errond haar telkens weer beschermde

Uit overtuiging.

Ook nu zullen onze waarden uiteindelijk triomferen.

En net zoals we onze monumenten telkens opnieuw moeten restaureren om ze overeind te houden.

Zo moeten we ook onze beschaving en onze structuren telkens weer hervormen

Om ze weerbaar te maken tegen nieuwe bedreigingen.

Enkel zo kunnen we onze wereld een beetje beter doorgeven aan onze kinderen.

Het is die standvastigheid die ons overeind houdt.

Het is die overtuiging die ons blijft drijven.

Wanneer we die barbaren zullen verslagen hebben,

Zullen onze waarden nog vele generaties verder leven.

Daarin schuilt het échte monument van onze beschaving.

Beste vrienden,

Enkele jaren geleden stapte ik mee in de Sint-Leonardusprocessie

Die elke pinkstermaandag door de straten van Zoutleeuw trekt.

Daarmee stapte ik letterlijk mee in een eeuwenoude traditie.

Deze kerk is daarvan het kloppend hart.

Zulke tradities met al hun herinneringen en betekenis

moeten verder leven.

Daarom is ook deze restauratie zo belangrijk.

Vandaag vieren we het einde van de vijfde fase.

Het is nog niet de laatste fase, want de zesde is al op komst.

En misschien zal het wel nooit echt helemaal ‘af’ zijn.

Maar het resultaat mag nu al gezien worden.

Ik dank allen die hun hart en ziel gestoken hebben in deze restauratie.

En er zo hun eigen laag aan betekenis aan hebben toegevoegd.

Ze zullen de kerk in betere staat doorgeven aan de volgende generatie

dan dat ze die zelf gekregen hebben.

Ik wil u allen daarvoor vandaag van ganser harte danken.

En er is nog altijd geen betere manier om dat te vieren dan met een goeie receptie ter ere van de voltooiing van de werken.

Ik dank u.

Peter Van Rompuy

Eerste ondervoorzitter Vlaams Parlement

Laat een reactie achter:

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd.

Site Footer